top of page

Nieuws

Airco geluid: hoeveel dB is normaal en wat kun je doen?

9 nov
9 minuten om te lezen

Je hoort je airco draaien en je vraagt je af of dat zo hoort. Of erger: je denkt dat de buren er last van hebben. Dat is een logische zorg, want geluid is een van de meest genoemde redenen om een airco te willen aanpassen of te vervangen.


Het goede nieuws is dat de meeste geluiden te verklaren zijn. In dit artikel lees je wat dB-waarden betekenen, welk onderdeel welk geluid maakt, waarom een systeem zonder losse buitenunit het probleem voor een groot deel oplost en wat je zelf kunt doen.


Wat is normaal? Het korte antwoord eerst


Er bestaat geen dB-getal dat voor elke airco en elke situatie geldt. Wat normaal is, hangt af van drie dingen: waar je luistert, op welk moment van de dag en hoe lang het geluid aanhoudt.


Een goed werkende airco maakt een gelijkmatig ruisen. Dat is de luchtstroom, en dat hoort erbij.


Een tikkend, schurend of brommend geluid hoort daar niet bij. Dat vraagt om controle.


Waarom het antwoord per situatie verschilt


In de kamer hoor je vooral de binnenunit of het toestel zelf. Bij de buren komt het geluid van de buitenunit of de luchtafvoer aan, afgezwakt door afstand, muren en tuinen. En op de erfgrens gelden weer andere afspraken dan binnen in je eigen woonkamer.


Ook het tijdstip telt mee. Een zacht zoemen valt overdag weg tussen verkeer en stemmen, maar op een rustige zomernacht met een open raam hoor je het wel. Daarom kun je een airco niet beoordelen aan de hand van één getal op een folder.


Een typisch geval: een slaapkamer die aan een tuin of binnenplaats grenst, een buitenunit tegen de gevel of de erfafscheiding, en 's nachts een gelijkmatig zoemend geluid dat bij de buren doorkomt. De buitenunit is dan meestal de eerste verdachte. Wie vooral 's nachts last heeft, vindt meer over stil koelen in de slaapkamer.


Airco geluid in dB(A): wat betekenen de getallen?


Op een specificatieblad zie je geluidswaarden in dB(A). Zo'n getal zegt pas iets als je weet hoe en waar het gemeten is, en dat staat er zelden bij.


Wat dB(A) meet en waarom de schaal logaritmisch is


Het decibel bij een airco is een gewogen meting. De "A" staat voor een filter dat de meter laat luisteren zoals het menselijk oor: gevoelig voor middentonen, minder voor heel lage en heel hoge tonen.


De schaal is bovendien logaritmisch. Dat betekent dat een hoger getal sneller aanvoelt dan je zou verwachten, want tien dB erbij klinkt voor het gehoor ruwweg als twee keer zo luid. Het verschil tussen 25 en 35 dB(A) is dus veel groter dan tien procent meer geluid.


Daar komt bij dat de meting niet recht evenredig is met wat jij ervaart. Een constante toon valt eerder op dan wisselend geluid met hetzelfde getal, en lage tonen trekken door muren heen, terwijl de A-weging ze juist afzwakt.


Airco geluidsniveau vergelijken: zo doe je dat eerlijk


Fabrikanten geven vaak aparte waarden op voor de binnenunit en de buitenunit, gemeten op een vaste afstand. Die waarden zijn niet één op één te vertalen naar wat de buren horen, omdat afstand, muren en plaatsing het geluid onderweg veranderen.


Twee opgaven vergelijk je alleen als de meetcondities gelijk zijn. Let daarbij op deze punten:


  • de afstand tot het toestel waarop gemeten is;

  • of het om de binnen- of buitenzijde gaat;

  • de stand waarin het toestel draaide, bijvoorbeeld laagste of hoogste ventilatorstand.


Vraag je bij een offerte welke meting achter het genoemde getal zit, dan vergelijk je appels met appels. Ben je daarna benieuwd welke modellen echt geluidsarm zijn, dan staat dat in een apart artikel.


Airco lawaai: wat is de oorzaak bij een split-airco?


Bij een traditionele split-airco zit het geluid op twee plekken: buiten in de buitenunit en binnen in de binnenunit. Een derde bron loopt daartussendoor, namelijk trillingen via muur, beugels en leidingen.


In de installatiepraktijk ligt de oorzaak van een klacht vaak bij plaatsing, bevestiging of leidingen en niet bij het toestel zelf. Een installateur begint daarom meestal met die controle, voordat hij het apparaat zelf verdenkt.


Geluidsoverlast van de buitenunit: compressor, ventilator en plaatsing


De compressor en de ventilator maken het meeste geluid van de buitenunit. Een plek tegen een gevel of in een hoek versterkt dat, omdat het geluid daar terugkaatst en richting de buren wordt gestuurd.


Een inverter helpt hierbij. Die past het toerental van de compressor aan de vraag aan, waardoor een toestel bij lichte belasting vaak rustiger draait dan een model dat steeds aan en uit slaat.


Dat neemt niet weg dat een inverter-buitenunit nog steeds een buitenunit blijft. Wie hem direct onder het slaapkamerraam van de buren hangt, houdt een probleem, hoe zuinig het toestel ook regelt.


Airco geluid van de binnenunit: ventilator, luchtklep en condenspomp


Binnen hoor je vooral de luchtstroom. Dat gelijkmatige ruisen is normaal en wordt zachter als je een lagere ventilatorstand kiest.


Daarnaast zijn er geluiden die je mag verwachten:


  • een klik of zacht geklapper van de luchtklep die opent of sluit;

  • tikken van kunststof dat uitzet of krimpt bij starten en stoppen;

  • het kort aanslaan van de condenspomp, die het condenswater via de condensafvoer wegvoert.


Het wordt een signaal wanneer zo'n geluid hard of aanhoudend wordt. Een condenspomp die continu bromt of gorgelt, een luchtklep die blijft klapperen of een tik die steeds luider wordt, vragen om controle.


Trillingen door muur, beugels en leidingen


Trillingen reizen via beugels, muur en leidingen. Een slecht vastgezette leiding of een los paneel maakt daardoor een zacht geluid hinderlijk, omdat de muur als klankbord werkt en het geluid in de hele kamer of zelfs bij de buren verspreidt.


Dat wijst vaak op een montagekwestie en niet op een defect toestel. Zoek het dus niet in het apparaat voordat je de bevestiging hebt laten nakijken.


Waarom monoblock en watergekoelde systemen minder geluidsoverlast geven


Voor buren en omwonenden is de buitenunit vaak de hoorbare bron. Bij een monoblock zonder losse buitenunit valt die bron grotendeels weg, en daarmee ook een groot deel van het geluidsprobleem.


Dat geldt niet voor al het geluid. Hieronder lees je wat verdwijnt en wat blijft.


Geen buitenunit: het buitengeluid valt grotendeels weg


Bij een monoblock zitten compressor en ventilator in één toestel, dat binnen staat. De warme lucht gaat via een luchtafvoer naar buiten, door de gevel of het raam. Er hangt dus geen apparaat met een draaiende ventilator tegen de muur of de erfafscheiding.


Voor de buren scheelt dat het meeste. Het buitengeluid van een losse buitenunit verdwijnt, en wat overblijft is vooral de luchtstroom door de afvoer. Wil je zien welke toestellen daarvoor in aanmerking komen, kijk dan naar het aanbod airco zonder buitenunit.


Wie dit eerst wil begrijpen, kan monoblock en split naast elkaar zetten om te zien hoe de opbouw verschilt.


Wat je binnen en bij de luchtafvoer nog hoort


Een monoblock is niet geruisloos. Omdat compressor en ventilator in het toestel staan, blijft het in de kamer hoorbaar, en dat is voor wie er vlak naast zit juist een punt om rekening mee te houden.


Ook de luchtafvoer door de gevel laat wat geluid naar buiten komen. Je beperkt dat door de uitlaat niet op het raam van de buren te richten en door te kiezen voor een plek waar de lucht vrij kan wegstromen.


Een airco zonder buitenunit is dus niet voor iedereen de beste keuze als je een volledig geluidloze kamer verwacht. Het verschuift het geluid van buiten naar binnen, en het neemt de hoorbare bron bij de buren grotendeels weg.


Watergekoelde systemen: warmte via water in plaats van lucht


Bij een watergekoeld systeem gaat de warmte niet via een buitenventilator weg, maar via een watercondenser. Die geeft de warmte aan water af. Zonder buitenventilator valt ook die geluidsbron buiten weg.


Of dat in jouw situatie past en hoe het systeem wordt aangesloten, bepaalt de installateur. Wil je eerst weten hoe een watergekoelde airco werkt, lees dat dan voordat je systemen gaat vergelijken.


Waar ontstaat het geluid?: Split-airco: Buitenunit (compressor, ventilator) en binnenunit, Monoblock: In het toestel binnen, Watergekoeld: Afhankelijk van de uitvoering; geen buitenventilator voor de warmteafvoer


Wat is buiten hoorbaar?: Split-airco: De buitenunit, vooral bij gevel of hoek, Monoblock: Alleen de luchtstroom bij de luchtafvoer, Watergekoeld: Geen buitenventilator


Aandachtspunten: Split-airco: Plaatsing, bevestiging, trillingen, Monoblock: Geluid in de kamer; richting van de uitlaat, Watergekoeld: Watercondenser en aansluiting via de installateur


Geluidsnormen voor airco en overlast bij buren


Geluid van installaties is aan regels gebonden, en die gelden op de erfgrens en bij de gevel van de woning van de buren. Dat zijn andere meetpunten dan de plek waar jij naast je toestel staat.


Aerovito adviseert voor de installatie en doet onderhoud en service daarna. Geluid komt dan ook in beide fasen terug: bij de keuze en plaatsing vooraf en bij klachten nadien.


Welke geluidsnorm voor airco geldt op de erfgrens?


De regels werken vaak met aparte tijdvakken, bijvoorbeeld overdag en 's nachts, en met een gemiddelde over langere tijd in plaats van één piekmoment. Een toestel dat kort luider klinkt, wordt dus anders beoordeeld dan een toestel dat de hele nacht hetzelfde zoemt.


De actuele grenswaarden vind je bij je gemeente of in de omgevingsregels. Hier noemen we bewust geen getallen, omdat ze kunnen verschillen per situatie en per gemeente en je ze het beste bij de officiële bron controleert.


Overlast bij buren: stap voor stap aanpakken


Merk je dat de buren last hebben, of heb je zelf last van het toestel van een ander, ga dan stap voor stap te werk:


  1. Praat eerst met de buren. Veel overlast is zo op te lossen, zeker als het om een montagekwestie gaat.

  2. Laat de plaatsing en bevestiging controleren door een installateur.

  3. Noteer wanneer de hinder optreedt: tijdstip, duur en soort geluid.

  4. Vraag de installateur om een geluidsmeting, zodat je met feiten kunt praten in plaats van met indrukken.


Een notitie met tijdstippen is daarbij meer waard dan een algemene klacht. Zo zie je ook of het geluid hoort bij een bepaalde stand of een bepaald moment van de dag.


VvE en huurcontract: waar je de regels vindt


In een appartement of huurwoning gelden vaak aanvullende afspraken. Die staan in het reglement van de VvE of in het huurcontract.


Voor de uitleg daarvan kun je terecht bij de beheerder of een jurist, want juridisch advies geven we niet.


Airco stiller maken: praktische tips voor plaatsing en gebruik


Heb je al een airco en wil je het geluid verminderen? Begin dan met wat je zelf kunt nagaan. Veel winst zit in plaatsing en gebruik, en minder vaak in het vervangen van het toestel.


Plaatsing en montage: waar je op let


Zet de binnenunit niet tegen een holle wand of een kast die als klankkast werkt, want dan klinkt zelfs een zacht toestel luider dan nodig. Kies ook een plek waar de luchtstroom niet recht op je bed of bank staat, omdat je luchtgeruis dan eerder als storend ervaart.


Laat beugels, leidingen en de condensafvoer door een installateur controleren. Loszittende onderdelen zijn een gangbare oorzaak van trillend geluid, en je ziet ze vaak pas als je er gericht naar kijkt.


Staat de buitenunit tegen een gevel of in een hoek, vraag dan of verplaatsen of een andere montage zin heeft.


Onderhoud en gebruik: van filter tot stille stand


Een lagere ventilatorstand scheelt vaak hoorbaar. Heeft het toestel een stille stand, gebruik die dan vooral 's avonds en 's nachts.


Houd het filter schoon, want een vervuild filter laat het toestel harder werken. Zorg ook dat de buitenunit of de luchtafvoer vrij blijft van blad en obstakels. Wat je zelf kunt doen, lees je bij regelmatig onderhoud van je airco.


Koeltechnische handelingen laat je altijd over aan de vakman. Daar hoort het openen van het koudemiddelcircuit bij, en ook alles wat aan leidingen of compressor gebeurt.


Wanneer laat je het geluid van je airco door een installateur controleren?


Tips helpen bij gewone geluiden, maar ze lossen niet alles op. Je weet dat het tijd is voor een vakman wanneer het geluid verandert of na je eigen maatregelen blijft.


Signalen die om een vakman vragen


Neem contact op met een installateur bij een van deze signalen:


  • een plotseling nieuw geluid dat eerder niet te horen was;

  • een schurend of trillend geluid dat blijft;

  • water of druppels bij het toestel;

  • overlast die na de maatregelen niet afneemt.


Diagnose en koeltechnisch werk horen bij de vakman en niet bij jou. Zelf aan de koeltechniek sleutelen kan het probleem verergeren en hoort niet bij wat je zelf moet doen.


Wil je weten wat er in jouw woning of pand speelt, of overweeg je een systeem zonder buitenunit omdat geluid voor jou en je buren de doorslag geeft? Je kunt persoonlijk airco advies aanvragen. We kijken dan samen naar de plaatsing, de bevestiging en de vraag welk systeem bij jouw situatie past.


Veelgestelde vragen over airco geluid


Waarom maakt mijn airco een raar geluid?


Een gelijkmatig ruisen hoort bij de luchtstroom. Tikken bij starten en stoppen komt van kunststof dat uitzet en krimpt, en een klik is meestal de luchtklep. Blijft een schurend, brommend of trillend geluid, of wordt een tik steeds luider, laat dan een installateur kijken. Vaak zit de oorzaak in beugels, leidingen of een los paneel.


Hoe weet je of de compressor van de airco kapot is?


Dat stel je zelf niet met zekerheid vast. Signalen die erop kunnen wijzen zijn een hard schurend of brommend geluid uit de buitenunit of het toestel, of een toestel dat niet meer goed koelt. Het kan ook aan montage of leidingen liggen. Een installateur stelt de diagnose, want koeltechnisch werk hoort bij de vakman.


Is een airco zonder buitenunit helemaal stil?


Nee. Bij een monoblock staan compressor en ventilator in het toestel binnen, dus je hoort het in de kamer. Wat wegvalt, is het geluid van een losse buitenunit bij de buren. Bij de luchtafvoer door de gevel hoor je buiten nog wel iets van de luchtstroom.


Welke dB-waarde moet ik vragen bij een offerte?


Een los getal zegt weinig. Vraag op welke afstand is gemeten, of het om de binnen- of buitenzijde gaat en in welke ventilatorstand. Alleen waarden met dezelfde meetcondities kun je met elkaar vergelijken.

 
 
bottom of page